# Rozdział 1: Historia i początki

Futsal · Rozdział 1: Historia i początki · Insporta Book (https://book.insporta.app/pl/futsal/interesting-facts/chapter-1-history-origins/)

Skąd wzięła się gra halowa: gra ciężką piłką na brazylijskich kortach YMCA, pierwsze federacje i przepisy oraz to, jak dotarła do Australii, Stanów Zjednoczonych, Hiszpanii i Anglii.

## 1.11 Gra ciężką piłką

Brazylijskie korty YMCA, ciężka piłka, pierwsze federacje i pierwsze opublikowane przepisy.

### Test 1: Brazylijska gra halowa

- Lekkie piłki odbijały się od boiska, więc zrobiono je mniejsze i cięższe: „o esporte da bola pesada”. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br); Federação Mineira de Futsal, 'História do Futsal' (fmfutsal.org.br))
- Pomagał pisać przepisy na początku lat 50. i założył pierwszą ligę w YMCA, a następnie stanął na czele federacji stanowej. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Zaczęło się od Federação Metropolitana; w tym samym roku dołączyło Minas Gerais, a w 1955 São Paulo. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Fernandes, z São Paulo, został później sekretarzem generalnym FIFUSA. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Liczba zawodników zależała od wielkości boiska, aż w końcu normą stał się skład pięcioosobowy. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Wolne boiska piłkarskie trudno było znaleźć, więc grano na obiektach, które już mieli. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Confederação Brasileira de Futebol de Salão została założona 15 czerwca 1979 roku; do tego czasu gra podlegała CBD. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- 1954, 1956, 1979 i 1990. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br))
- Rozwiązanie problemu odbijania nadało grze przydomek. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br); Federação Mineira de Futsal, 'História do Futsal' (fmfutsal.org.br))
- Wszystkie trzy wypełnienia odbijały się zbyt mocno na twardej podłodze. (Źródło: Federação Paulista de Futsal, 'História do Futsal' (federacaopaulistadefutsal.com.br); Federação Mineira de Futsal, 'História do Futsal' (fmfutsal.org.br))

## 1.12 Przybycie na cały świat

Jak gra dotarła do Australii, Stanów Zjednoczonych, Hiszpanii i Anglii oraz jakie organizacje tam powstały.

### Test 1: Gra się rozprzestrzenia

- Później zmieniła nazwę na Australian Futsal Association, gdy „futsal” stał się nazwą gry. (Źródło: Aussie Indoor Sports, 'History of futsal'; Futsalroos History (socceroos.com.au))
- Drużyna została nazwana Futsalroos, a później Qantas Futsalroos. (Źródło: Aussie Indoor Sports, 'History of futsal'; Futsalroos History (socceroos.com.au))
- Została zarejestrowana w styczniu 1983 roku; jej pierwszym prezesem był Osvaldo Garcia. (Źródło: U.S. Futsal, 'History of futsal' (futsal.com))
- Przyjęła nowe słowo „futsal” rok po tym, jak ukuła je FIFUSA. (Źródło: U.S. Futsal, 'History of futsal' (futsal.com))
- Zatwierdzono ją 28 sierpnia 1989 roku, a pierwsze mecze rozegrała 30 września. (Źródło: FutsalFeed, 'The history of the LNFS'; Pivot Futsal, 'The most powerful professional futsal league: LNFS')
- Klub nosił nazwy kilku sponsorów i jest najbardziej utytułowaną drużyną ligi. (Źródło: FutsalFeed, 'The history of the LNFS'; Pivot Futsal, 'The most powerful professional futsal league: LNFS')
- Anglia należała do ostatnich dużych europejskich nacji piłkarskich, które ją utworzyły; FA National Futsal League powstała w 2008 roku. (Źródło: UEFA, 'England's FA embraces futsal'; Futsal Street Spot, 'Futsal in England')
- 1977, 1981, 1989 i 2003. (Źródło: Aussie Indoor Sports; U.S. Futsal; FutsalFeed; UEFA)
- Założona w 1981 roku pod pierwszą nazwą, przyjęła „futsal” w 1986 roku. (Źródło: U.S. Futsal, 'History of futsal' (futsal.com))
- Australijskie relacje wiążą początek gry w tym kraju z jej przeniesieniem gry do hali w Revesby YMCA. (Źródło: Aussie Indoor Sports, 'History of futsal'; Futsalroos History (socceroos.com.au))

## 1.13 Pierwsze mistrzostwa świata, 1989

Pierwszy turniej FIFA poza trawą: podwójne święto Holendrów, szesnaście drużyn w halach sportowych i wczesne odpadnięcie Hiszpanii.

### Test 1: Mistrzostwa świata 1989

- Rozegrano je w halach sportowych w Holandii. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Beach soccer poszedł w ślady futsalu poza murawę w 2005 roku. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Turniej był podwójnym świętem holenderskiej piłki nożnej. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Minęło ponad 60 lat. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Brazylia, Węgry i Hiszpania wygrały po dwa razy; Hiszpania odpadła przez gorszy bilans bramek i zajęła dziewiąte miejsce. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1989 (rsssf.org/tablesf/futs89.html))
- Gospodarze przegrali finał następnego dnia. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1989 (rsssf.org/tablesf/futs89.html))
- Pokonali Japonię 3:0, Kanadę 2:0 i Argentynę 3:1. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1989 (rsssf.org/tablesf/futs89.html))
- 1889, 1928, 1989 i 2005. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Jeden, trzy, cztery i pięć. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1989 (rsssf.org/tablesf/futs89.html))
- Wygrali rzuty z punktu karnego 5:3. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1989 (rsssf.org/tablesf/futs89.html))

## 1.14 Piłkarze na obu mistrzostwach świata

Dziewiętnastu zawodników, którzy zagrali na mistrzostwach świata w futsalu i na mistrzostwach świata FIFA, od Laudrupa i Belloumiego po Fonsecę i Okparę.

### Test 1: Piłkarze, którzy grali w futsal w reprezentacji

- Zagrał potem na mistrzostwach świata 1998 we Francji. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Był jednym z kilku reprezentantów USA w kadrze futsalowej. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Stało się to na mistrzostwach świata 1982 w Hiszpanii. (Źródło: FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021))
- Bronił bramki Kanady na jedynych wówczas mistrzostwach świata, w których ta drużyna wystąpiła. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- Jest najlepszym strzelcem w historii Kostaryki. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com); FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021))
- Kilku z nich było w kadrze USA w futsalu z 1989 roku. (Źródło: FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021))
- Wymusiło to dogrywkę, a Peter Vermes strzelił zwycięską bramkę około minuty przed końcem. (Źródło: FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- 1982, 1986, 1990, 1998 i 2002. (Źródło: FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021); FIFA, 'Star-studded memories of the first Futsal World Cup' (inside.fifa.com))
- 1989, 1992 i 2000. (Źródło: FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021))
- Jest jednym z 19, którzy zagrali na obu rodzajach mistrzostw świata. (Źródło: FIFA, 'The FIFA Futsal World Cup in stats' (inside.fifa.com, 2021))

## 1.15 Europejska próba generalna, 1996

Kordoba, styczeń 1996: siedemnaście zgłoszeń, hala na 4500 miejsc, cztery gole Vicentina w finale i sceptyczny obserwator, który dał się przekonać.

### Test 1: Pierwsze mistrzostwa Europy

- Mecze rozegrano w hali Fontanar. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Mecze kwalifikacyjne rozgrywano jeszcze jesienią 1995 roku. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Jej pełna nazwa brzmiała IDM Fontanar. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Eremenko strzelił dwie bramki dla drugiej drużyny. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Był wówczas dyrektorem technicznym UEFA. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Trzy tytuły mistrza Europy i dwa mistrzostwa świata. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Oglądalność była wyższa niż koszykówki w Pucharze Europy. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Jesień 1995, 8 stycznia 1996, 12 stycznia 1996 i marzec 1996. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- 2, 4, 17 i 4500. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))
- Dla Hiszpanii strzelili Vicentin i Paulo Roberto. (Źródło: UEFA, '25 years on: Futsal EURO begins' (uefa.com, 2021))

## 1.16 Olimpijski debiut futsalu

Młodzieżowe Igrzyska Olimpijskie 2018 w Buenos Aires: gol Fifo po ośmiu sekundach, złoto Brazylii i brąz Egiptu w meczu z gospodarzami.

### Test 1: Futsal na Młodzieżowych Igrzyskach Olimpijskich

- Spotkały się ponownie w finale cztery dni później. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Finał rozegrano 17 października 2018. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Hat-tricka strzeliła już w pierwszej połowie. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- To była najszybsza bramka turniejów futsalu. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Japonia strzeliła w turnieju 20 bramek. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Srebro zdobyła Rosja. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Grali w dwóch grupach po pięć drużyn. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Złoto, srebro i brąz. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- 4, 11, 20 i 21. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))
- Egipt pokonał Argentynę 5:4. (Źródło: FIFA, relacje z turnieju futsalu Youth Olympic Games Buenos Aires 2018 (inside.fifa.com, 2018))

## 1.17 Hiszpańskie wojny futsalowe

Jak hiszpański futsal rozdzielili w latach 80. dwaj ludzie radia i jak znów się połączył w LNFS.

### Test 1: Rywalizujące ligi w Hiszpanii

- Do dziś uchodzi za duszę dzisiejszego Interu. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Dołączyli też Jose Luis Peinado, Carlos Goyanes i Armando Ufarte. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Kierował nią Jose Manuel Gozalo. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Jego kluby utworzyły równoległą ligę. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Rywalizujące ligi połączyły się wkrótce potem. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Atalayar przypisuje mu ukształtowanie współczesnego hiszpańskiego futsalu. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Lozano krótko trenował Interviu, po czym wrócił do reprezentacji. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- 1977, 1982/83, 1988 i 1989/90. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- 1984, 1986 i 2000. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))
- Koszulkę nazywano „butanem", od koloru butli z gazem. (Źródło: Atalayar, 'The keys to the indoor football division: Garcia repeats the plan 37 years later' (atalayar.com, 6 lipca 2020))

## 1.18 Pierwszy tytuł mistrzów świata Hiszpanii, 2000

Gwatemala 2000: trzeci bramkarz, dwa późne rzuty z dziesięciu metrów i koniec serii Brazylii.

### Test 1: Hiszpania w Gwatemali

- Miał kluczowe obrony w finale. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020); RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- Luis Amado doznał potem kontuzji w tym samym meczu. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020))
- Decyzję podważano na zgrupowaniu w Hiszpanii. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020))
- Oba były rzutami wolnymi z dziesięciu metrów, w 36. i 39. minucie. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020); RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- Brazylia strzeliła 45 bramek w trzech meczach pierwszej rundy. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- Pokonali Chorwację 5:0, Portugalię 3:1 i Holandię 7:0. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- Lozano powiedział, że w 2000 roku Brazylia miała najlepszy skład w swojej historii. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020))
- 2., 20., 30., 35. i 39. minuta. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- 20 listopada, 25 listopada, 1 grudnia i 3 grudnia. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 2000 (rsssf.org/tablesf/futs00.html))
- Cztery lata później zdobył z Hiszpanią drugi tytuł mistrza świata. (Źródło: FIFA, 'When Spain rewrote futsal history' (inside.fifa.com, 2020))

## 1.19 Hongkong 1992

Drugie mistrzostwa świata: marsz Iranu do półfinału, wynik 7:7, siedem bramek Eremenki i jedyne zwycięstwo Hongkongu.

### Test 1: Mistrzostwa świata 1992

- To były pierwsze mistrzostwa świata Iranu i dotarł on do półfinału. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Rosja wygrała 10:1. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Rosja mimo to odpadła, choć w grupie strzeliła 20 bramek. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- USA dotarły do swojego jedynego finału mistrzostw świata. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- W ostatnim dniu padło piętnaście bramek. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Grupę zakończyli z bilansem bramek 23:1. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Mimo to awansowali z drugiego miejsca w grupie. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- 17, 19 i 23 listopada, potem półfinał 27. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Trzy, pięć, dziewięć i czternaście bramek. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))
- Hongkong zajął dziesiąte miejsce spośród szesnastu drużyn. (Źródło: RSSSF, FIFA Futsal World Cup 1992 (rsssf.org/tablesf/futs92.html))

## 1.20 Australijscy pionierzy futsalu

Australia na wczesnych mistrzostwach świata: ósma w 1985, gospodarz w 1988 i uczestnik pierwszych pięciu mistrzostw świata FIFA.

### Test 1: Australia w pierwszych latach

- Nie wystąpili na pierwszych, w 1982 roku. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Mecze rozegrano też w Geelong, Canberze i Wollongong. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Zajęli szóste miejsce. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Serię zakończył Paragwaj. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Wrócili na mistrzostwa w Tajlandii w 2012 roku. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Stało się to na mistrzostwach Azji w Uzbekistanie. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Przegrali półfinał z Japonią i mecz o brąz z Iranem. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- 1985, 1988, 1989 i 2012. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Cztery, dwanaście i szesnaście bramek. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))
- Australia przegrała też z Włochami 1:6 i pokonała Zimbabwe 4:1. (Źródło: Football Australia, 'Futsalroos History' (socceroos.com.au))

Źródła: Wyłącznie źródła pierwotne i oficjalne, bez cytowania Wikipedii: federacje futsalu São Paulo i Minas Gerais, U.S. Futsal, historia Futsalroos, FutsalFeed, UEFA. Ceriani i Montevideo, FIFUSA, AMF, mistrzostwa świata z lat 1982–1988 i przejęcie dyscypliny przez FIFA pojawiają się w Teście wiedzy i zostały celowo pominięte.

Rozwiąż testy: https://insporta.app/try?utm_source=book&utm_medium=referral