Przejdź do treści
Insporta Book
pl

Triathlon · Poziom 9: Mistrz · Podpoziom 9.1

Początki i pierwsze lata

10 testów · 100 faktów · zaktualizowano 12 października 2026 · markdown

Jak zaczęła się dyscyplina: Mission Bay 1974, narodziny IRONMAN, pierwsze lata boomu i telewizja, przeniesienie zawodów na Kona, Julie Moss i rok 1982, triathlon w Europie, dystans standardowy i pierwsze mistrzostwa świata, pierwsi pionierzy technologii, Wielka Czwórka i Iron War.

Każdy test poniżej to dziesięć pytań w Insporta. Lista pod testem pokazuje, co sprawdzają pytania: jeden fakt na pytanie, ze źródłem, na którym je oparto. Przeczytaj ją przed testem albo wróć do niej po błędnej odpowiedzi.

Test 1Mission Bay, 1974Rozwiąż test

  1. Wydarzenie odbyło się 25 września 1974 roku w Mission Bay.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  2. Johnstone i Shanahan, obaj członkowie San Diego Track Club, połączyli swoje pomysły w jedną imprezę.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  3. Trasę wytyczono wokół Fiesta Island w Mission Bay.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  4. Około 46 zawodników wzięło udział w pierwszych zawodach.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  5. Zamiast trzech pojedynczych etapów wyścig kilkakrotnie przełączał się między bieganiem, jazdą na rowerze i pływaniem.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  6. John Collins i jego żona Judy ścigali się w Mission Bay; w 1978 roku stworzył zawody Ironman.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Były to jedne z pierwszych zawodów reklamowanych w USA jako „triathlon” i zainspirowały Collinsa do stworzenia zawodów Ironman.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  8. Francuskie imprezy z początku XX wieku, nazywane czasem „les trois sports”, łączyły bieganie, kolarstwo i etap w wodzie.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  9. San Diego Track Club wsparł te zawody, które wyrosły z treningu uzupełniającego jego członków.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  10. Wyścig zaczął się jako zabawny sposób dla biegaczy na trening uzupełniający i sprawdzenie się w innych dyscyplinach.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

Test 2Narodziny IRONMANRozwiąż test

  1. Pierwszy Ironman odbył się 18 lutego 1978 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  2. Collins był komandorem US Navy stacjonującym w Honolulu.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  3. Podczas wieczoru wręczania nagród zawodnicy spierali się, która dyscyplina daje najlepiej wytrenowanych sportowców; Collins zaproponował połączenie trzech wyspowych wyścigów.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  4. Wystartowało piętnastu mężczyzn, a ukończyło dwunastu.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  5. Dwunastu z piętnastu startujących dotarło do mety.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  6. Gordon Haller, specjalista łączności w marynarce wojennej, wygrał z czasem 11:46:58.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Haller ukończył zawody z czasem 11:46:58.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  8. Instrukcja brzmiała: „Pływaj 2,4 mili! Jedź na rowerze 112 mil! Biegnij 26,2 mili! Chwal się do końca życia!”

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  9. Collins ogłosił, że ten, kto ukończy zawody pierwszy, zostanie nazwany „the Iron Man”.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. Nie było stref odświeżania jak dziś; każdy zawodnik polegał na własnej ekipie wsparcia.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Test 31979–1980: od ciekawostki do telewizjiRozwiąż test

  1. Lyn Lemaire, kolarka z Bostonu, ukończyła zawody w 1979 roku na piątym miejscu w klasyfikacji generalnej.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  2. Ukończyła zawody na piątym miejscu w klasyfikacji generalnej wśród niewielkiej stawki.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  3. Tom Warren, właściciel baru w San Diego, wygrał w 1979 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  4. Sztormowa pogoda zmusiła do przesunięcia startu o dzień.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  5. Artykuł McDermotta w Sports Illustrated sprawił, że setki zawodników pytały o możliwość startu.

    Źródło: McDermott, Sports Illustrated, maj 1979 · wiedza

  6. W 1980 roku stawka urosła do około 108 startujących.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Program ABC's Wide World of Sports zaczął relacjonować wyścig w 1980 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  8. Dave Scott wygrał z czasem 9:24:33, prawie dwie godziny szybciej niż poprzedni rekord.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  9. Robin Beck była zwyciężczynią wśród kobiet w 1980 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. Collins przekazał imprezę właścicielowi centrum fitness Nautilus Hankowi Grundmanowi i jego żonie Valerie Silk.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Test 4Przeniesienie zawodów na Kona i lata SilkRozwiąż test

  1. Wyścig w 1981 roku był pierwszym na Big Island, z bazą w Kailua-Kona.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  2. Rosnąca liczba uczestników i duży ruch wokół Honolulu budziły obawy o bezpieczeństwo i zezwolenia.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  3. W Kailua-Kona znajdują się start pływacki w zatoce i meta przy Ali'i Drive.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  4. John Howard, kolarz olimpijski, wygrał pierwszą edycję w Kona.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  5. Linda Sweeney była mistrzynią wśród kobiet w 1981 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  6. Valerie Silk kierowała wyścigiem od początku lat 80. i rozwinęła go w imprezę globalną.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Okulista James Gills wykupił prawa i założył World Triathlon Corporation.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  8. WTC była właścicielem marki Ironman i zawodów od 1990 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  9. Queen Ka'ahumanu Highway przecina czarne pola lawy, które promieniują ciepłem i kanalizują boczne wiatry.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. W miarę jak licencjonowane zawody Ironman rozprzestrzeniały się za granicą, większość miejsc przydzielano przez sloty kwalifikacyjne, plus niewielką loterię.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Test 51982: Julie Moss i dwa zawody IRONMANRozwiąż test

  1. Prowadząc blisko mety, Moss wielokrotnie upadała i czołgała się ku linii na żywo w telewizji.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  2. Kathleen McCartney wyprzedziła ją na ostatnich metrach i wygrała.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  3. McCartney ukończyła zawody z przewagą 29 sekund.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  4. Moss wystartowała w ramach studiów z fizjologii wysiłku, a nie jako wytrenowana zawodniczka zawodowa.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  5. Mark Allen wskazał tę transmisję jako inspirację; później ożenił się z Moss.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  6. Termin przeniesiono na październik od 1982 roku, więc odbyły się edycje lutowa i październikowa.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Dave Scott wygrał edycję z października 1982 roku, swój drugi tytuł.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  8. Julie Leach wygrała wyścig kobiet w październiku 1982 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  9. Ingraham i Welch upadli blisko linii i dopełzli na czwarte i piąte miejsce, nawiązując do mety Moss z 1982 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. Obraz odmowy poddania się stał się kluczowy dla atrakcyjności zawodów Ironman dla zwykłych sportowców.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Test 6Triathlon trafia do EuropyRozwiąż test

  1. Nicea zorganizowała swój pierwszy międzynarodowy triathlon w 1982 roku i stała się jednym z kluczowych wczesnych wyścigów zawodowych.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  2. Allen wygrał w Nicei dziesięć razy, co jest rekordem, który ukształtował jego reputację przed zwycięstwami w Kona.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  3. Nicea przyciągała najlepszych zawodników nagrodami pieniężnymi i transmisjami, gdy niewiele wyścigów to oferowało.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  4. W Roth odbywał się Ironman Europe od 1988 do 2001 roku.

    Źródło: Challenge Roth, History (challenge-roth.com) · wiedza

  5. Rodzina Walchshoferów zakończyła licencję i uruchomiła Challenge Roth pod własną marką.

    Źródło: Challenge Roth, History (challenge-roth.com) · wiedza

  6. Embrunman w departamencie Hautes-Alpes odbywa się od 1984 roku i słynie z górskiej trasy kolarskiej.

    Źródło: Embrunman, History (embrunman.com) · wiedza

  7. W Zofingen od 1989 roku odbywa się duathlon długodystansowy, później mistrzostwa świata Powerman.

    Źródło: Powerman Zofingen, History (powerman.ch) · wiedza

  8. Ironman Lanzarote rozpoczął się w 1992 roku i słynie z wiatru i wulkanicznego terenu.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  9. Nicea gości IRONMAN France od 2005 roku, wykorzystując swoją długą tradycję triathlonową.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. Wyścigi takie jak Nicea, Roth i Embrun rozwijały się jako niezależne imprezy z własną publicznością i charakterem.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

Test 7Dystans standardowy i pierwsze mistrzostwa świataRozwiąż test

  1. Jim Curl i Carl Thomas założyli USTS, organizując krótsze wyścigi w całym kraju.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  2. Curl i Thomas stworzyli pierwszą krajową serię krótkich triathlonów.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  3. USTS spopularyzował dystans, który stał się standardowy (później olimpijski).

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  4. ITU powstała na kongresie w Awinionie w 1989 roku.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  5. Mark Allen wygrał inauguracyjny tytuł mistrza świata w Awinionie.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  6. Nowozelandka Erin Baker wygrała pierwszy tytuł mistrzyni świata kobiet.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  7. Kanadyjczyk Les McDonald kierował ITU od 1989 do 2008 roku.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  8. Wyścig trwający poniżej dwóch godzin pasuje do olimpijskiego harmonogramu i telewizji.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  9. Seria Pucharu Świata ruszyła w 1991 roku, dając elitarnym zawodnikom regularny międzynarodowy cykl.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

Test 8Pierwsi pionierzy technologiiRozwiąż test

  1. Pianka Quintana Roo Empfielda była pierwszą zbudowaną dla triathlonistów.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  2. Superform Empfielda miał stromy kąt siodła zaprojektowany z myślą o pozycji aerodynamicznej.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  3. Przesunięcie kolarza do przodu utrzymuje otwarty kąt w biodrze przy niskiej pozycji na lemondce.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  4. Lennon, trener narciarski, zaprojektował lemondki sprzedawane przez Scotta.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  5. LeMond użył lemondki w ostatniej jeździe na czas, by odwrócić przewagę Laurenta Fignona.

    Źródło: Oficjalna historia Tour de France (letour.fr) · wiedza

  6. Pedał zatrzaskowy Look, używany przez Bernarda Hinaulta, zastąpił w wyścigach toeclipsy.

    Źródło: Look Cycle, History (lookcycle.com) · wiedza

  7. Polar wprowadził bezprzewodowy pomiar tętna na początku lat 80.

    Źródło: Polar, History (polar.com) · wiedza

  8. Korba SRM Schoberera była pierwszym szeroko stosowanym miernikiem mocy w kolarstwie.

    Źródło: SRM, History (srm.de) · wiedza

  9. Przewaga wyporności skłoniła organizatorów do regulowania stosowania pianek w zależności od temperatury wody i grubości.

    Źródło: World Triathlon, History of the sport (triathlon.org) · wiedza

  10. Pierwsi zawodnicy używali standardowych rowerów szosowych, często z toeclipsami i bez wyposażenia aerodynamicznego.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Test 9Wielka Czwórka lat 80.Rozwiąż test

  1. Ta czwórka dominowała w triathlonie zawodowym przez całą dekadę.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  2. Dave Scott był znany po prostu jako „The Man”.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  3. Allen był nazywany „The Grip” za mentalną kontrolę nad wyścigami.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  4. Niestrudzona jazda Moliny przyniosła mu przydomek „The Terminator”.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  5. Molina wygrał mistrzostwa świata Ironman w 1988 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  6. Tinley wygrał wyścig w lutym 1982 roku i ponownie w 1985 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  7. Dave Scott wygrał sześć tytułów mistrza świata Ironman w latach 1980–1987.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  8. Ich pojedynki uczyniły z triathlonu sport zawodowy ze sponsorami i relacjami medialnymi.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  9. Tinley został pisarzem i naukowcem, publikując prace o historii dyscypliny.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

  10. Kalifornia, zwłaszcza okolice San Diego, była centrum wczesnego triathlonu zawodowego.

    Źródło: Tinley, Triathlon: A Personal History (2008) · wiedza

Test 10Iron War, 1989Rozwiąż test

  1. Allen i Scott ścigali się obok siebie przez prawie cały dzień.

    Źródło: Fitzgerald, Iron War (2011) · wiedza

  2. Byli razem przez cały etap rowerowy i większość maratonu, aż Allen odskoczył na ostatnich milach.

    Źródło: Fitzgerald, Iron War (2011) · wiedza

  3. Allen ukończył zawody z czasem 8:09:15, rekordem trasy.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  4. Scott ukończył z czasem 8:10:13, 58 sekund później.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  5. Maraton Allena w czasie 2:40:04 przez wiele lat pozostawał rekordem biegu w Kona.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  6. Allen przyspieszył na podbiegu Palani na ostatnich milach, a Scott nie zdołał odpowiedzieć.

    Źródło: Fitzgerald, Iron War (2011) · wiedza

  7. Allen sześć razy próbował wygrać w Kona i przegrywał, zanim nastąpił przełom.

    Źródło: Fitzgerald, Iron War (2011) · wiedza

  8. Książka Fitzgeralda z 2011 roku opowiada historię tego wyścigu i obu zawodników.

    Źródło: Fitzgerald, Iron War (2011) · wiedza

  9. Allen wygrał pięć razy z rzędu w latach 1989–1993 i po raz szósty w 1995 roku.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

  10. Scott zajął drugie miejsce za Gregiem Welchem, co było znakomitym wynikiem w wieku 40 lat.

    Źródło: IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com) · wiedza

Źródła

Oficjalne historie i wyniki IRONMAN, World Triathlon i MKOl oraz ugruntowane opracowania historii dyscypliny

  • IRONMAN, History of the IRONMAN World Championship (ironman.com)51
  • Tinley, Triathlon: A Personal History (2008)26
  • World Triathlon, History of the sport (triathlon.org)9
  • Fitzgerald, Iron War (2011)5
  • Challenge Roth, History (challenge-roth.com)2
  • McDermott, Sports Illustrated, maj 19791
  • Embrunman, History (embrunman.com)1
  • Powerman Zofingen, History (powerman.ch)1
  • Oficjalna historia Tour de France (letour.fr)1
  • Look Cycle, History (lookcycle.com)1
  • Polar, History (polar.com)1
  • SRM, History (srm.de)1