Koszykówka
Oficjalne przepisy gry w koszykówkę
Oficjalne przepisy gry w koszykówkę: 57 sekcji i 1590 faktów ze źródłami. Źródło: FIBA Official Basketball Rules.
Przepis 1: DefinicjeGra w koszykówkę, kto ją prowadzi, własny kosz drużyny i kosz przeciwników, zwycięzca oraz obowiązek każdego uczestnika, by pomagać w sprawnym przebiegu gry i zgłaszać pomyłki przy stoliku.3 testy · 30 faktówPrzepis 2: BoiskoBoisko i podłoże do gry, pole obrony i pole ataku, linie i ich kolory, strona ławek ze stolikiem sędziowskim oraz oznaczenia przy każdym koszu: obszar ograniczony, linia rzutów za 3 punkty i półkole bez szarży.8 testów · 80 faktówPrzepis 3: WyposażenieWyposażenie potrzebne w każdym meczu: konstrukcje tablic, piłki, zegary i tablica wyników, sygnały sędziów stolikowych, wskaźniki i strzałka, protokół meczu, podłoga i oświetlenie.2 testy · 20 faktówPrzepis 4: DrużynyKto może grać i kiedy: członkowie drużyny mający prawo do gry i uprawnieni do gry, zawodnicy, zmiennicy i zawodnicy wykluczeni, skład drużyny, strój i numery na koszulkach oraz wyposażenie, które zawodnik może i…8 testów · 80 faktówPrzepis 5: Zawodnicy: kontuzja oraz pomoc udzielana zawodnikowiKiedy sędziowie przerywają grę z powodu kontuzji, kto może wejść na boisko, by pomóc, oraz kiedy kontuzjowany lub krwawiący zawodnik musi zostać zmieniony i może wrócić.2 testy · 20 faktówPrzepis 6: Kapitan: obowiązki i uprawnieniaKim jest kapitan, kiedy i jak może rozmawiać z sędziami oraz jaka jest jego rola w proteście przeciw wynikowi.2 testy · 20 faktówPrzepis 7: Trener i pierwszy asystent treneraLista drużyny i podpis przed meczem, zachowanie na ławce, rozmowy ze stolikiem i sędziami oraz kto prowadzi drużynę, gdy trener nie może.2 testy · 20 faktówPrzepis 8: Czas gry, wynik nierozstrzygnięty i dogrywkaKwarty i przerwy meczu, dogrywki przy wyniku nierozstrzygniętym, dwumecz z sumowaną punktacją, ostatnie dziesiąte części sekundy kwarty i faule popełnione w przerwie meczu.2 testy · 20 faktówPrzepis 9: Rozpoczęcie i zakończenie kwarty, dogrywki lub meczuPięciu zawodników gotowych do gry, ławka gospodarzy i połowa boiska do rozgrzewki, zamiana koszy oraz momenty rozpoczęcia i zakończenia kwarty, dogrywki i meczu.2 testy · 20 faktówPrzepis 10: Sytuacja piłkiKiedy piłka staje się żywa i martwa oraz kiedy rzut z gry lub rzut wolny w locie nadal się liczy.2 testy · 20 faktówPrzepis 11: Umiejscowienie zawodnika i sędziegoGdzie znajduje się zawodnik lub sędzia w rozumieniu przepisów, w powietrzu i na liniach, oraz co oznacza dotknięcie sędziego przez piłkę.2 testy · 20 faktówPrzepis 12: Rzut sędziowski i naprzemienne posiadanie piłkiRzut sędziowski i piłka przetrzymana, sposób wykonania rzutu sędziowskiego i jego błędy, sytuacje rzutu sędziowskiego oraz strzałka naprzemiennego posiadania piłki.4 testy · 40 faktówPrzepis 13: Gra piłkąGranie piłki rękami, czego nie wolno robić nogami i pięściami oraz kara.2 testy · 20 faktówPrzepis 14: Posiadanie piłkiKiedy posiadanie piłki przez drużynę się zaczyna, trwa i kończy oraz jak je ocenić w sytuacjach meczowych.2 testy · 20 faktówPrzepis 15: Zawodnik w akcji rzutowejRzuty z gry, dobitki i wsady, kiedy akcja rzutowa zaczyna się i kończy przy rzutach z wyskoku i penetracjach (w 2026 zdefiniowana na nowo), co ją kończy po faulu oraz zasada dotycząca pola ataku z wyjątkami.3 testy · 30 faktówPrzepis 16: Kosz: kiedy zdobyty i jego wartośćKiedy kosz zostaje zdobyty i ile jest wart, kosze zdobyte do własnego kosza, piłka od dołu oraz co może jeszcze dać punkty w ostatnich dziesiątych częściach sekundy.2 testy · 20 faktówPrzepis 17: Wprowadzenie piłkiCzym jest wprowadzenie piłki i kiedy się kończy, gdzie wykonuje się je po faulach, koszach i na początku kwart, wybór trenera w ostatnich dwóch minutach oraz czego nie wolno robić zawodnikowi wprowadzającemu piłkę…4 testy · 40 faktówPrzepis 18: Przerwa na żądanieJak długa i ile ich jest, kto może o nią prosić, kiedy pojawia się i kończy możliwość jej przyznania, procedura oraz przerwy na żądanie przy rzutach wolnych.3 testy · 30 faktówPrzepis 19: ZmianaKiedy można dokonać zmiany, powrót na boisko, drużyna, która zdobyła kosz pod koniec meczu, jak zmiennik prosi o zmianę i wchodzi, zawodnicy wykluczeni i zdyskwalifikowani oraz rzucający rzuty wolne.3 testy · 30 faktówPrzepis 20: Mecz przegrany walkoweremKiedy drużyna przegrywa walkowerem, wynik 20:0 i 0 punktów w klasyfikacji oraz walkowery w seriach i turniejach.2 testy · 20 faktówPrzepis 21: Mecz przegrany wskutek braku zawodnikówKiedy w drużynie zostaje mniej niż 2 zawodników, wynik, który z tego wynika, punkt w klasyfikacji oraz brak zawodników w dwumeczach z sumowaną punktacją.2 testy · 20 faktówPrzepis 22: BłędyCzym jest błąd, czym różni się od faulu i wprowadzenie piłki, które zwykle po nim następuje.2 testy · 20 faktówPrzepis 23: Zawodnik poza boiskiem i piłka poza boiskiemKiedy zawodnik lub piłka jest poza boiskiem, kto to spowodował i piłka przetrzymana przy linii.2 testy · 20 faktówPrzepis 24: KozłowanieCzym jest kozłowanie, jak się zaczyna i kończy, co nie jest kozłowaniem i kiedy zawodnik może ponownie kozłować (sformułowanie doprecyzowane w 2026).3 testy · 30 faktówPrzepis 25: KrokiKroki i obrót, chwyt piłki w miejscu, dwa kroki w ruchu, jak zawodnik ląduje i która noga może być nogą obrotu, oraz zawodnik leżący na podłodze z piłką.3 testy · 30 faktówPrzepis 26: 3 sekundyZasada 3 sekund w obszarze ograniczonym przeciwników, jej warunki i wyjątki oraz co trzeba spełnić, by zostać uznanym za będącego poza obszarem.2 testy · 20 faktówPrzepis 27: Dokładnie kryty zawodnikKiedy zawodnik z piłką jest dokładnie kryty oraz 5 sekund na podanie, rzut lub kozłowanie.2 testy · 20 faktówPrzepis 28: 8 sekundKiedy zaczyna się odliczanie 8 sekund, pięć sposobów, w jakie piłka trafia do pola ataku, oraz kiedy odliczanie jest kontynuowane z pozostałym czasem.2 testy · 20 faktówPrzepis 29: Czas akcji24 sekundy i prawidłowy rzut, sygnał w czasie lotu piłki oraz każde ustawienie zegara na 24 lub 14 sekund: po akcji obrony, ataku, obręczy, strzałce i późnych przerwach na żądanie.5 testów · 50 faktówPrzepis 30: Powrót piłki na pole obronyPosiadanie piłki w polu ataku, co czyni powrót na pole obrony nielegalnym, wyjątek dla przechwytu w powietrzu i następujące po nim wprowadzenie piłki.2 testy · 20 faktówPrzepis 31: Nielegalne dotykanie piłki i ingerencja w jej lotKiedy rzut się zaczyna i kończy, nielegalne dotykanie piłki przy rzutach z gry i rzutach wolnych, sześć rodzajów ingerencji w lot piłki oraz punkty lub wprowadzenie piłki, które z nich wynikają.3 testy · 30 faktówPrzepis 32: FauleCzym jest faul, jak każdy z nich jest odnotowywany i które faule liczą się nawet po tym, gdy piłka jest martwa.2 testy · 20 faktówPrzepis 33: Kontakt z przeciwnikiem: ogólne zasadyCylinder, pionowość, legalne krycie, zawodnicy w powietrzu, zasłony, szarżowanie i blokowanie, półkole bez szarży, użycie dłoni, gra środkowych oraz nazwane faule kontaktowe.6 testów · 60 faktówPrzepis 34: Faul osobistyCzym jest faul osobisty, faul przy wprowadzeniu piłki w końcówce meczu oraz wprowadzenia piłki i rzuty wolne, które po nim następują.2 testy · 20 faktówPrzepis 35: Faul obustronnyKiedy dwa faule tworzą faul obustronny i jak wznawia się grę bez rzutów wolnych.2 testy · 20 faktówPrzepis 36: Faul technicznyZasady postępowania, dwie kategorie faulu technicznego, dyskwalifikacja z meczu zawodników i trenerów oraz następujące po niej rzut wolny i wznowienie gry.4 testy · 40 faktówPrzepis 37: Faul zakłócającyNowy faul zakłócający: powstrzymanie kontrataku, zatrzymanie zegarów, faule od tyłu przy samotnej akcji oraz rzuty wolne i wprowadzenie piłki w polu ataku, które po nim następują.2 testy · 20 faktówPrzepis 38: Faul flagrantTrzy kryteria faulu flagrant, rzuty wolne i wprowadzenie piłki, które po nim następują, oraz dyskwalifikacja, jaką może przynieść.2 testy · 20 faktówPrzepis 39: Faul dyskwalifikującyFaule dyskwalifikujące popełnione przez każdego członka drużyny, zastąpienie trenera, przemoc i sprzęt oraz rzuty wolne, wznowienia gry i kary za bójkę.3 testy · 30 faktówPrzepis 40: BójkaKto może, a kto nie może opuścić strefy ławki drużyny podczas bójki, pojedynczy faul techniczny „B" i sposób wznowienia gry.2 testy · 20 faktówPrzepis 41: Limity fauli i dyskwalifikacje z meczuPięć fauli i zawodnik wykluczony, trener-zawodnik, znacznik GD i opuszczenie boiska w ciągu 30 sekund.2 testy · 20 faktówPrzepis 42: Faule drużyny: karaKtóre faule są faulami drużyny, jak liczy się je w przerwach i dogrywce oraz rzuty wolne w ramach kary za faule drużyny.2 testy · 20 faktówPrzepis 43: Sytuacje szczególneKilka naruszeń w jednym okresie zatrzymanego zegara: przypisywanie, ustalanie kolejności i znoszenie kar, najpierw faule techniczne oraz sposób wznowienia gry.2 testy · 20 faktówPrzepis 44: Rzuty wolneKto rzuca, jak mają zachowywać się rzucający i zbierający oraz ile kosztuje każdy błąd przy rzucie wolnym.3 testy · 30 faktówPrzepis 45: Pomyłki możliwe do naprawieniaKtóre pomyłki można naprawić, do kiedy, kto bierze w tym udział, jak naprawia się każdy rodzaj pomyłki oraz zegar czasu akcji jako kategoria 2.4 testy · 40 faktówPrzepis 46: Sędziowie, sędziowie stolikowi i komisarzKto prowadzi mecz, czterej sędziowie stolikowi, miejsce i zadania komisarza, neutralność i ubiór.2 testy · 20 faktówPrzepis 47: Sędzia główny: obowiązki i uprawnieniaKontrole sędziego głównego przed meczem, otwierający rzut sędziowski, jego gwizdki przed każdą częścią gry, ostateczne decyzje, walkowery i protokół meczu.2 testy · 20 faktówPrzepis 48: Sędziowie: obowiązki i uprawnieniaGdzie sędziowie mogą orzekać naruszenia, kiedy gwizdać, podstawowe zasady, kontuzjowany sędzia, język angielski i ostateczność decyzji.2 testy · 20 faktówPrzepis 49: Sekretarz i asystent sekretarzaCo sekretarz zapisuje i zgłasza, strzałka i wnioski o powtórkę, asystent sekretarza i tablica wyników oraz pomyłki w protokole meczu.2 testy · 20 faktówPrzepis 50: Mierzący czas gryWyposażenie i wskaźniki mierzącego czas gry, kiedy zegar czasu gry rusza i się zatrzymuje oraz jak mierzy się przerwy na żądanie i przerwy meczu.3 testy · 30 faktówPrzepis 51: Mierzący czas akcjiKiedy mierzący czas akcji uruchamia, zatrzymuje, ustawia od nowa lub wyłącza zegar czasu akcji i co pokazuje wyświetlacz za każdym razem.2 testy · 20 faktówPrzepis 52: Załącznik A: Sygnały sędziowskieJedyne obowiązujące sygnały ręką: zegar, punktowanie, zmiany i przerwy na żądanie, błędy, numery zawodników, faule i obsługa rzutów wolnych.4 testy · 40 faktówPrzepis 53: Załącznik B: Protokół meczuEgzemplarze protokołu i długopisy, jego przygotowanie, pierwsza piątka i zmiennicy, przerwy na żądanie, faule, faule drużyny, bieżący wynik i podpisy.4 testy · 40 faktówPrzepis 54: Załącznik C: Procedura protestuCo można oprotestować, terminy i opłata oraz jak i przez kogo protest jest rozstrzygany.2 testy · 20 faktówPrzepis 55: Załącznik D: Klasyfikacja drużynPunkty w klasyfikacji, kryteria rozstrzygania remisów, walkowery, porównywanie drużyn z różnych grup i faz oraz dwumecz z sumowaną punktacją.4 testy · 40 faktówPrzepis 56: Załącznik E: Przerwy medialneKto decyduje o przerwach medialnych, ich długość, jedna na kwartę oraz jak łączą się z przerwami na żądanie drużyn.2 testy · 20 faktówPrzepis 57: Załącznik F: System powtórek wideoJak przebiegają weryfikacje powtórek, co można weryfikować na koniec kwarty, w ostatnich 2 minutach lub w dowolnym momencie oraz wyzwanie trenera.4 testy · 40 faktów
Każdy przewodnik omawia przepis własnymi słowami; obowiązujący tekst to FIBA Official Basketball Rules.