Faule

W piłce nożnej przewinienie popełnione przez zawodnika wobec przeciwnika na polu gry, gdy piłka jest w grze, nazywa się „faulem”. Niewłaściwe postępowanie to osobna kategoria, obejmująca zachowania zasługujące na kartkę.

„Nieostrożny” to najniższy stopień wagi faulu – zawodnik wykazuje brak uwagi lub względu podczas walki o piłkę. Kartka nie jest potrzebna; przyznaje się tylko rzut wolny.

„Nierozważny” oznacza, że zawodnik działa bez względu na niebezpieczeństwo lub konsekwencje dla przeciwnika. Zawodnik musi zostać napomniany żółtą kartką.

„Z użyciem nieproporcjonalnej siły” to sytuacja, gdy zawodnik przekracza siłę potrzebną i/lub zagraża bezpieczeństwu przeciwnika. Zawodnik musi zostać wykluczony (czerwona kartka).

Przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim to takie, po którym bramka może zostać zdobyta wprost z rzutu. Większość fauli z kontaktem i zagranie piłki ręką to przewinienia karane rzutem wolnym bezpośrednim.

Przewinienie karane rzutem wolnym pośrednim wymaga, aby piłka dotknęła innego zawodnika, zanim bramka zostanie uznana. Sędzia sygnalizuje je uniesionym ramieniem nad głową.

Zagranie piłki ręką to rozmyślny kontakt LUB kontakt, gdy zawodnik nienaturalnie powiększył obrys ciała ręką lub ramieniem. Granicą ramienia jest dolna krawędź pachy.

Gra niebezpieczna to działanie grożące kontuzją, np. wysoko uniesiona noga w pobliżu głowy przeciwnika albo główkowanie na wysokości buta. Z kontaktem staje się innym przewinieniem; bez kontaktu skutkuje rzutem wolnym pośrednim.

Przeszkadzanie to blokowanie ruchu przeciwnika, gdy zawodnik nie znajduje się w zasięgu gry do piłki. Z kontaktem jest to przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim; bez kontaktu – rzutem wolnym pośrednim.

Faul to przewinienie zawodnika na polu gry, gdy piłka jest w grze. Niewłaściwe postępowanie to każde przewinienie (zawodników, rezerwowych lub osób funkcyjnych, na boisku lub poza nim), które wymaga żółtej lub czerwonej kartki.

Przepis 12 wymienia siedem przewinień z kontaktem: atakowanie ciałem, wyskakiwanie do przeciwnika, kopnięcie lub próba kopnięcia, popychanie, uderzenie (także głową), atak nogami lub walka o piłkę, podstawienie nogi lub próba podstawienia nogi. Każde z nich skutkuje rzutem wolnym bezpośrednim, jeśli zostało popełnione nieostrożnie, nierozważnie lub z użyciem nieproporcjonalnej siły.

Od Przepisów 2025/26 bramkarz, który przetrzymuje piłkę dłużej niż 8 sekund, powoduje rzut rożny dla przeciwników, a nie tylko rzut wolny pośredni.

Przy większości rzutów wolnych zawodnicy drużyny przeciwnej muszą stać co najmniej 9,15 m (10 jardów) od piłki, dopóki nie znajdzie się ona w grze.

Gdy w murze stoi 3 lub więcej obrońców, atakujący musi pozostawać co najmniej 1 metr od niego.

Przepisy wyróżniają trzy stopnie wagi fauli: nieostrożny (tylko rzut wolny), nierozważny (rzut wolny i żółta kartka) oraz z użyciem nieproporcjonalnej siły (rzut wolny i czerwona kartka).

W przypadku zagrania piłki ręką przyjmuje się, że ramię zaczyna się od dolnej krawędzi pachy. Kontakt powyżej tej linii (np. z barkiem) nie jest przewinieniem zagrania piłki ręką.

Rzuty wolne wykonuje się z miejsca przewinienia. Wyjątki: rzuty wolne pośrednie przyznane drużynie atakującej w polu bramkowym wykonuje się z linii pola bramkowego równoległej do linii bramkowej, najbliższej miejscu przewinienia.

Po zwolnieniu piłki bramkarz nie może dotknąć jej ponownie ręką/ramieniem, zanim dotknie jej inny zawodnik. Skutkuje to rzutem wolnym pośrednim dla drużyny przeciwnej.

Przepis 12 wyraźnie zaznacza, że nie ma określonej liczby ani schematu „uporczywych przewinień”. Sędzia ocenia to na podstawie częstotliwości i schematu.

Nie istnieje formalny system ostrzeżeń. Faul zasługuje albo na napomnienie (żółtą kartkę), albo nie. Sędzia może zwrócić uwagę słownie, ale nie ma to statusu proceduralnego.

Sędzia jest jedynym decydentem w sprawie fauli. Sędziowie asystenci i VAR mogą doradzać, ale za decyzję na boisku odpowiada sędzia.

VAR ma uprawnienia tylko w czterech sytuacjach wpływających na wynik meczu: bramki, decyzje o rzucie karnym, bezpośrednie czerwone kartki (nie drugie żółte) i pomyłka co do tożsamości zawodnika.

Sędzia asystent może tylko zasygnalizować – sędzia na boisku zachowuje ostateczne uprawnienie do uznania faulu lub jego odrzucenia.

O zagraniu piłki ręką rozstrzyga sędzia, stosując kryteria Przepisu 12: rozmyślne zagranie ręką albo takie ułożenie ręki, które nienaturalnie powiększa obrys ciała.

Kartki pokazuje wyłącznie sędzia. VAR może doradzać w sprawie bezpośrednich czerwonych kartek, ale decyzja na boisku należy do sędziego.

Sędzia decyduje o dokładnym miejscu wykonania rzutu wolnego, na podstawie miejsca, w którym doszło do przewinienia.

VAR doradza sędziemu, ale to sędzia na boisku zawsze podejmuje ostateczną decyzję, niezależnie od tego, czy po wideoweryfikacji, czy po obejrzeniu zdarzenia na monitorze.

Stosowanie korzyści to decyzja sędziego – zależy od tego, czy drużyna, wobec której popełniono przewinienie, może od razu z niej skorzystać (np. nadal ma piłkę i szansę na zdobycie bramki).

Żółte i czerwone kartki można pokazać zawodnikom, rezerwowym, zawodnikom wymienionym oraz (od 2019 roku) osobom funkcyjnym, zarówno na polu gry, jak i poza nim.

Sędzia ma władzę nad wszystkimi uczestnikami – zawodnikami, rezerwowymi i osobami funkcyjnymi w strefie technicznej.

Prawidłowy atak barkiem jest dozwolony, gdy obaj zawodnicy są w zasięgu gry do piłki i żaden nie używa rąk.

Wślizgi są dozwolone, jeśli zawodnik gra przede wszystkim piłkę, a walka o piłkę nie jest nieostrożna, nierozważna ani z użyciem nieproporcjonalnej siły. Niebezpieczne wślizgi są karane odpowiednio.

Zagranie ręką przez bramkarza piłki rozmyślnie kopniętej przez współpartnera jest przewinieniem karanym rzutem wolnym pośrednim, wykonywanym z miejsca, w którym bramkarz zagrał ją ręką.

Zasada podania do bramkarza dotyczy tylko piłek rozmyślnie kopniętych stopą/nogą. Zagranie głową, klatką piersiową, kolanem lub udem do bramkarza jest dozwolone.

Przypadkowe zagranie piłki ręką zwykle nie jest przewinieniem. Wyjątki: gdy ręka nienaturalnie powiększyła obrys ciała ALBO gdy atakujący zdobywa bramkę bezpośrednio po przypadkowym kontakcie.

Przeszkadzanie przeciwnikowi bez kontaktu (gdy nie jest się w zasięgu gry do piłki) jest przewinieniem karanym rzutem wolnym pośrednim zgodnie z Przepisem 12.

Zasłanianie piłki jest dozwolone, gdy piłka znajduje się w zasięgu gry zawodnika. Zasłanianie staje się przeszkadzaniem dopiero wtedy, gdy piłka jest poza zasięgiem gry.

Gryzienie lub plucie na jakąkolwiek osobę jest przewinieniem karanym rzutem wolnym bezpośrednim, a zawodnik musi zostać wykluczony. Mieści się w kategorii poważnego rażącego faulu lub gwałtownego, agresywnego zachowania.

Kopnięcie zbyt wysoko w pobliżu głowy przeciwnika może zostać uznane za grę niebezpieczną (przewinienie karane rzutem wolnym pośrednim), nawet bez kontaktu, ponieważ grozi kontuzją.

Nie wolno prawidłowo walczyć o piłkę z bramkarzem, który kontroluje ją rękami – jest to przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim.

Nieostrożny faul nie pociąga za sobą sankcji dyscyplinarnej – wyłącznie odpowiedni rzut wolny (bezpośredni lub pośredni, zależnie od rodzaju przewinienia).

Nierozważny faul kosztuje przewiniającego żółtą kartkę (napomnienie) oraz odpowiedni rzut wolny lub rzut karny.

Użycie nieproporcjonalnej siły to najcięższa kategoria faulu, zawsze karana czerwoną kartką, a także wznowieniem gry.

Przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim, popełnione przez drużynę broniącą w polu karnym, jest zawsze karane rzutem karnym.

Przewinienia karane rzutem wolnym pośrednim w polu karnym kończą się rzutem wolnym pośrednim – nie rzutem karnym. Rzut wykonuje się z miejsca przewinienia.

DOGSO zwykle wymaga czerwonej kartki. Zasada „potrójnej kary” z 2016 roku łagodzi to, jeśli faul w polu karnym był autentyczną próbą zagrania piłki – wtedy oprócz rzutu karnego przyznaje się żółtą kartkę.

Cyniczne przerwanie korzystnej akcji faulem to przewinienie karane napomnieniem – żółtą kartką. Jest to przewinienie lżejsze niż DOGSO, gdzie szansa była wyraźniejsza.

Zgodnie z Przepisami IFAB 2025/26 przetrzymywanie piłki dłużej niż 8 sekund skutkuje rzutem rożnym dla drużyny przeciwnej – to zmiana w stosunku do dotychczasowego rzutu wolnego pośredniego.

Dwie żółte kartki w tym samym meczu zawsze łączą się w czerwoną kartkę i wykluczenie.

Gwałtowne, agresywne zachowanie (nieproporcjonalna siła lub brutalność poza walką o piłkę) zawsze skutkuje wykluczeniem – bezpośrednią czerwoną kartką, niezależnie od tego, czy piłka jest w grze.

Kartki (1970), czerwona kartka za DOGSO (1990), zasada podania do bramkarza (1992) i zakaz ataku nogami od tyłu (1998) pojawiły się w tej kolejności.

FIFA wprowadziła w 1998 roku, przed mistrzostwami świata, zasadę, że ataki nogami od tyłu, zagrażające bezpieczeństwu przeciwnika, są automatycznie karane czerwoną kartką.

Kryterium „nienaturalnie powiększonego obrysu ciała” zostało dodane do Przepisu 12 w 2019 roku, wraz z innymi wyjaśnieniami dotyczącymi zagrania piłki ręką.

W 2019 roku IFAB wyjaśnił, że bramka zdobyta lub bezpośrednio wypracowana przez przypadkowe zagranie piłki ręką przez atakującego nie jest uznawana – nawet jeśli nie było rozmyślne.

Kartki wprowadzono na mistrzostwach świata 1970 w Meksyku; wymyślił je angielski sędzia Ken Aston. Ujednoliciły sygnalizowanie kar dyscyplinarnych niezależnie od języka.

Ograniczenia gry na czas przez bramkarza ewoluowały od liczby kroków (przed 2000 rokiem), przez 6 sekund (2000), do 8 sekund z sankcją w postaci rzutu rożnego (2025/26).

Zasada „faulu taktycznego”, wymagająca wykluczenia za cyniczne pozbawienie realnej szansy na zdobycie bramki, została wprowadzona w 1990 roku.

Zmiana z 2016 roku złagodziła „potrójną karę” – obrońca, który autentycznie próbuje zagrać piłkę, zwykle dostaje teraz żółtą kartkę i rzut karny, a nie dodatkowo czerwoną.

Dawna zasada czterech kroków bramkarza została zniesiona w 2000 roku i zastąpiona zasadą 6 sekund (obecnie 8 sekund).

Atak nogami zawsze należał do przewinień z kontaktem, ale jego sformułowanie z czasem unowocześniono. Aktualizacja z 2019 roku dodała jasności co do „walki o piłkę” jako kategorii obok ataku nogami.

Poza polem karnym bramkarz podlega tym samym ograniczeniom dotyczącym zagrania piłki ręką co każdy inny zawodnik. Zagranie ręką poza polem to rzut wolny bezpośredni (i ewentualnie kartka).

Jeśli faul następuje, zanim zawodnik na pozycji spalonej zagra piłkę lub zacznie o nią walczyć, faul jest karany. Jeśli faul następuje po tym, jak zawodnik na pozycji spalonej włączył się do gry, odgwizdywany jest spalony.

Zasada podania do bramkarza wyraźnie wymaga, aby kopnięcie było rozmyślne. Przypadkowe odbicia od nogi współpartnera nie uruchamiają tej zasady.

Przewinienie ciągłe ocenia się według miejsca, w którym się kończy, a nie zaczęło – dlatego trzymanie, które zaczęło się poza polem karnym, a trwa w nim, daje rzut karny.

Bramkarz, który zagra piłkę ręką poza polem karnym, pozbawiając przeciwnika realnej szansy na zdobycie bramki, otrzymuje bezpośrednią czerwoną kartkę za DOGSO.

Faul wobec zawodnika, który już zagrał piłkę, nadal jest faulem. Rzut wolny wykonuje się z miejsca faulu.

Rzuty wolne można przyznawać za przewinienia tylko wtedy, gdy piłka jest w grze. Niewłaściwe postępowanie, gdy piłka jest poza grą, kończy się wyłącznie kartkami/sankcjami dyscyplinarnymi – gra jest wznawiana tak, jak byłaby wznowiona bez tego.

Sędziowie biorą pod uwagę odległość i czas na reakcję, oceniając zagranie piłki ręką. Piłka uderzająca w rękę z bardzo bliskiej odległości, bez czasu na reakcję, zwykle nie jest uznawana za przewinienie – chyba że obrys ciała został nienaturalnie powiększony.

Gdy współpartnerzy popełniają przewinienia jednocześnie, sędzia stosuje sankcję za to przewinienie, które było poważniejsze.

Atak barkiem jest dozwolony tylko wtedy, gdy obaj zawodnicy są w zasięgu gry do piłki – kontakt z dala od piłki jest faulem.

Każdy stopień wagi dokłada cięższą konsekwencję: nieostrożny faul – bez kartki, nierozważny – żółta, z użyciem nieproporcjonalnej siły – czerwona.

Nierozważny faul kończy się żółtą kartką; użycie nieproporcjonalnej siły zagraża przeciwnikowi i kończy się czerwoną. Granicą między nimi jest to, czy siła zagroziła bezpieczeństwu przeciwnika.

Bezpośredni = bramkę można zdobyć wprost z rzutu. Pośredni = piłka musi dotknąć innego zawodnika, zanim bramka zostanie uznana. Rzut pośredni sygnalizuje uniesione ramię sędziego.

Faul zdarza się na polu gry, gdy piłka jest w grze. Niewłaściwe postępowanie obejmuje kartki dla każdego (zawodnika, rezerwowego, trenera) w dowolnym momencie (przy piłce w grze lub poza grą, przed meczem lub po nim).

Z kontaktem = rzut wolny bezpośredni. Bez kontaktu = rzut wolny pośredni. Obecność lub brak kontaktu to kluczowa linia podziału w Przepisie 12.

Przepis 12 w piłce nożnej wyraźnie zabrania trzymania, atakowania ciałem, wyskakiwania do przeciwnika i popychania – a wszystko to są elementy rugby. Ataki nogami w piłce nożnej muszą mierzyć w piłkę, nie w zawodnika.

To samo przewinienie karane rzutem wolnym bezpośrednim staje się rzutem karnym, gdy popełni je drużyna broniąca we własnym polu karnym.

Zarówno rozmyślne kopnięcie wstecz, jak i wrzut bezpośrednio do bramkarza podlegają temu samemu ograniczeniu: bramkarz nie może zagrać piłki ręką, inaczej jest to rzut wolny pośredni.

Tylko żółta kartka jest formalnym napomnieniem. Ostrzeżenia słowne zależą od uznania sędziego i nie mają żadnego odnotowywanego skutku.

Oba są przewinieniami karanymi czerwoną kartką. Poważny rażący faul to walka o piłkę z użyciem nieproporcjonalnej siły. Gwałtowne, agresywne zachowanie to nieproporcjonalna siła lub brutalność POZA walką o piłkę.

Zagranie piłki jako pierwszy nie usprawiedliwia mocnego dociągnięcia nogi – sędzia nadal ocenia i karze kontakt, który po nim następuje.

Od 2019 roku przypadkowe zagranie piłki ręką przez atakującego, po którym współpartner bezpośrednio zdobywa bramkę, jest przewinieniem – bramka nie jest uznawana.

Ręka uniesiona powyżej wysokości barku jest zwykle oceniana jako nienaturalnie powiększająca obrys ciała. Z tego powodu przypadkowy kontakt staje się przewinieniem zagrania piłki ręką.

Zagranie ręką przez bramkarza w jego polu karnym piłki rozmyślnie odegranej do niego nogą jest przewinieniem karanym rzutem wolnym pośrednim. Bez kartki, chyba że DOGSO.

Blokowanie przeciwnika bez piłki to przeszkadzanie (z kontaktem = rzut wolny bezpośredni; bez kontaktu = rzut wolny pośredni). Możliwe napomnienie, jeśli było cyniczne.

Pozbawienie przeciwnika realnej szansy na zdobycie bramki faulem poza polem karnym to czerwona kartka i rzut wolny bezpośredni z miejsca przewinienia.

Autentyczna próba zagrania piłki, nawet nieudana i skutkująca faulem na atakującym, jest łagodzona do żółtej kartki zamiast czerwonej – to zasada „podwójnej kary”.

W sezonie 2025/26 przetrzymywanie piłki dłużej niż 8 sekund = rzut rożny dla drużyny przeciwnej (bez kartki, chyba że powtarza się uporczywie).

Od 2019 roku osoby funkcyjne mogą być napomniane lub wykluczone. Okazywanie niezadowolenia lub obraźliwe zachowanie ze strefy technicznej jest przewinieniem zasługującym na kartkę.

Kartki są nadal pokazywane przy najbliższej przerwie w grze, nawet jeśli zastosowano korzyść. Działanie dyscyplinarne jest niezależne od kontynuowania gry.

Nierozważne faule kończą się żółtą kartką. Użycie nieproporcjonalnej siły zagrażające bezpieczeństwu oznaczałoby czerwoną.

Rzuty wolne wykonuje się z miejsca faulu (z określonymi wyjątkami w polu bramkowym).

Przewinienia z kontaktem (siedem fauli z kontaktem + zagranie piłki ręką + trzymanie + przeszkadzanie z kontaktem) są karane rzutem bezpośrednim. Przewinienia bez kontaktu (gra niebezpieczna, przeszkadzanie bez kontaktu) – rzutem pośrednim.

Poza własnym polem karnym bramkarz jest traktowany jak każdy zawodnik z pola – rozmyślne zagranie piłki ręką pozbawiające realnej szansy na zdobycie bramki to czerwona kartka.

Dwa napomnienia w tym samym meczu zawsze łączą się w czerwoną kartkę i wykluczenie, bez zerowania licznika między połowami.

W kwestii zagrania piłki ręką ramię zaczyna się od dolnej krawędzi pachy; kontakt powyżej tej linii dotyczy barku, co jest dozwolone.

Sygnał uniesionego ramienia trzeba utrzymywać od przyznania rzutu do chwili, gdy piłka dotknie innego zawodnika, znajdzie się poza grą albo zdobycie bramki stanie się niemożliwe.

W sezonie 2025/26 zasada się zmieniła: bramkarze mogą przetrzymywać piłkę do 8 sekund; po przekroczeniu tego czasu drużyna przeciwna otrzymuje rzut rożny.

Kartki dotyczą niewłaściwego postępowania na polu gry i poza nim. Napomniani mogą zostać rezerwowi w strefie technicznej, osoby funkcyjne, a nawet zawodnicy, którzy opuścili boisko.

Zasada podania do bramkarza z 1992 roku była bezpośrednią reakcją na taktykę gry na czas na Euro 1992 – intencją IFAB było utrzymanie płynności gry.