Technologia linii bramkowej

GLT to skrót od technologii linii bramkowej (Goal-Line Technology): zatwierdzonego systemu opartego na kamerach lub polu magnetycznym, którego jedynym zadaniem jest stwierdzenie, czy cała piłka przekroczyła linię bramkową.

GLT odpowiada na jedno pytanie z odpowiedzią tak/nie: czy cała piłka przekroczyła linię bramkową, między słupkami i pod poprzeczką?

Hawk-Eye, brytyjski system, kieruje siedem szybkich kamer na każdą bramkę i trianguluje środek piłki w trzech wymiarach. Żadnego chipa ani czujnika w piłce.

GoalControl to niemiecka firma z Würselen. Jej system GoalControl-4D został wybrany przez FIFA na Puchar Konfederacji 2013 i mistrzostwa świata 2014.

Sygnał jest celowo prosty i przeznaczony wyłącznie dla sędziów: zegarek wibruje i wyświetla słowo GOAL, a sędzia na tej podstawie działa.

Strzał Hursta uderzył w dolną część poprzeczki i odbił się w dół na linii lub tuż przy niej. Bramkę uznano, ale ludzkie oko nie potrafiło tego rozstrzygnąć – dokładnie w takiej sytuacji powstało później GLT.

Strzał Lamparda spadł metr za linią i odbił się z powrotem. Ani sędzia, ani sędzia asystent tego nie zobaczyli, Anglia została pozbawiona wyrównującej bramki, a opór FIFA wobec technologii linii bramkowej załamał się w ciągu dwóch lat.

GoalRef i Cairos umieszczają pasywny chip wewnątrz piłki i oplatają ramę bramki cienkimi cewkami. Gdy chip przechodzi przez pole magnetyczne, zmiana jest wykrywana. Wymaga to specjalnej piłki, dlatego normą stały się systemy kamerowe.

GLT stale obserwuje linię i działa samodzielnie w ciągu sekundy; VAR trzeba zainicjować, a obejmuje on cztery kategorie decyzji.

Przepis 10 wymaga, by cała piłka przekroczyła całą szerokość linii bramkowej. Jeśli choćby skrawek piłki wciąż wisi nad linią, patrząc z góry, nie ma bramki – i GLT milczy.

Incydent z Lampardem (2010) wywołał presję, IFAB zatwierdził GLT w lipcu 2012 roku, system zadebiutował w grudniu na Klubowych Mistrzostwach Świata, a Premier League zainstalowała go na sezon 2013/14.

Standard jakości FIFA, wpisany w zatwierdzenie IFAB, dopuszcza maksymalny błąd 3 cm w określeniu położenia piłki. To ułamek średnicy samej piłki, więc prawdziwa sytuacja „na linii” nie może zostać źle odczytana.

Przepisy wymagają potwierdzenia w ciągu jednej sekundy, co pozwala sędziemu uznać bramkę w czasie rzeczywistym, bez zatrzymywania gry na wideoweryfikację.

Siedem szybkich kamer na bramkę, zamontowanych w dachu i na kładce. Nakładanie się pól widzenia jest celowe: jeśli zawodnicy zasłonią część widoków, pozostałe nadal mogą ustalić położenie piłki w trzech wymiarach.

Czternaście: siedem na bramkę, dwie bramki. Na mistrzostwach świata 2014 GoalControl używał tej samej architektury siedmiu kamer na bramkę co Hawk-Eye.

Systemy kamerowe śledzą zupełnie zwyczajną piłkę meczową – to ich główna zaleta praktyczna. Tylko systemy z polem magnetycznym, takie jak GoalRef, wymagają specjalnej piłki z chipem w środku.

Premier League zainstalowała Hawk-Eye na wszystkich 20 stadionach na sezon 2013/14, czyli pierwszy sezon po zatwierdzeniu przez IFAB, i była pierwszą najwyższą ligą w Europie, która to zrobiła.

Kluby Bundesligi zagłosowały za GLT na sezon 2015/16 i zainstalowały Hawk-Eye – dwa sezony po Premier League, po tym, jak wcześniejsze głosowanie odrzuciło je z powodu kosztów.

Linie mogą mieć najwyżej 12 cm (5 cali) szerokości, a piłka musi przekroczyć całą ich szerokość.

Dwa: GoalControl-4D w Brazylii w 2014 roku, a następnie Hawk-Eye w Rosji w 2018 i w Katarze w 2022. Oba to systemy kamerowe z siedmioma kamerami na bramkę.

GLT jest pomocą, a nie sędzią: zegarek dostarcza fakt, a sędzia stosuje Przepis i sam uznaje bramkę.

Przepisy stanowią, że wskazanie musi być przekazywane wyłącznie zespołowi sędziowskiemu, za pośrednictwem zegarków. Grafiki dla telewizji i na telebim powstają osobno, po podjęciu decyzji.

GLT nigdy nie czeka na wezwanie. Stale obserwuje pole przed bramką i sygnalizuje w chwili, gdy cała piłka jest za linią. Na tym polega cała różnica konstrukcyjna względem VAR.

W piłce nożnej nie ma systemu odwołań. Odczyt GLT traktuje się jako fakt; kapitan może zapytać o niego sędziego, ale uporczywy protest kończy się po prostu napomnieniem za okazywanie niezadowolenia.

Technologia linii bramkowej wspiera decyzję, która należy do sędziów, więc jej awaria odbiera pomoc, a nie decyzję: sędzia asystent ocenia linię tak, jak robił to, zanim system istniał.

System jest zatwierdzany w zasadzie przez IFAB, ale każda pojedyncza instalacja musi następnie zostać przetestowana i licencjonowana na samym stadionie w ramach FIFA Quality Programme, zanim będzie mogła być użyta w meczu.

Przepis 5 nakłada test przedmeczowy na sędziego; nieudany test oznacza, że mecz rozgrywa się bez GLT, a organizator zostaje o tym poinformowany po meczu.

Dodatkowi sędziowie asystenci (AAR) to ludzka odpowiedź na ten sam problem: dodatkowy sędzia przy każdej bramce, oceniający linię na oko. UEFA stosowała ich w Lidze Mistrzów i Lidze Europy, zanim technologia przejęła tę rolę.

Sygnał w ciągu jednej sekundy istnieje po to, by sędzia mógł zareagować natychmiast, zanim akcja rozwinie się dalej. Czekanie oznaczałoby nieuznaną bramkę przy toczącej się grze.

Sędzia asystent nadal obserwuje linię i nadal sygnalizuje; GLT jest drugim, dokładniejszym źródłem tego samego faktu i rozwiązaniem awaryjnym na wypadek jego wyłączenia.

GLT zgłasza jeden fakt fizyczny i nic poza tym: piłka w całości przekroczyła linię. To, czy takie przekroczenie liczy się jako bramka, to odrębna kwestia prawna dla sędziów i VAR.

Trzy warunki geometryczne bramki – cała piłka za linią, między słupkami, pod poprzeczką – to dokładnie to, co mierzy GLT. Przewinienia popełnione gdziekolwiek w akcji w ogóle go nie dotyczą.

Każda kamera jest skierowana na pole przed bramką. Linie boczne leżą 100 metrów od tego pola widzenia i pozostają w gestii sędziego asystenta.

Bramka pada w chwili, gdy cała piłka znajdzie się za linią; to, co piłka robi potem, niczego nie zmienia, a GLT rejestruje właśnie ten moment.

„W całości za linią” znaczy w całości; piłka, która przekroczyła linię w 90 procentach, to nie bramka, a system trzyma tę granicę z dokładnością do 3 cm.

GLT śledzi piłkę, nigdy zawodników. Przedwczesne wyjście bramkarza z linii przy rzucie karnym ocenia sędzia asystent oraz, w rozgrywkach, które z niego korzystają, VAR.

Z wrzutu nie można zdobyć bramki bezpośrednio. GLT i tak zarejestruje przekroczenie linii przez piłkę, bo tylko to potrafi – ale sędzia stosuje Przepis i zarządza rzut od bramki.

System nie wie, czy piłkę przez linię posłał napastnik, obrońca, czy goleń sędziego. Przypisanie bramki jest w całości sprawą ludzi.

System modeluje bramkę jako trójwymiarową ramę. Piłka, która przeleci nad poprzeczką lub obok słupka, nie weszła w tę ramę, więc sygnał nie jest wysyłany.

GLT miało rację, że piłka przekroczyła linię; VAR ma rację, że to przekroczenie było niezgodne z przepisami, więc spalony we wcześniejszej fazie akcji anuluje bramkę.

Sens systemu o dokładności 3 cm polega na tym, że bije gołe oko z odległości 30 metrów. Sędzia akceptuje odczyt i uznaje bramkę; nie ma mechanizmu, który pozwalałby go zakwestionować opinią.

Szybkość sprawia, że GLT jest niewidoczne dla kibica. Skoro odpowiedź przychodzi w ciągu sekundy, nie ma przerwy, narady ani sprawdzania na ekranie – gra toczy się dalej z prawidłowym wynikiem.

GLT jest opcjonalne i zależy od obiektu. Większość meczów na świecie nadal rozgrywa się bez niego, a sędzia i sędzia asystent oceniają linię dokładnie tak, jak zawsze.

O użyciu GLT decydują rozgrywki, a nie drużyny ani sędziowie w dniu meczu. Gdy licencjonowany system jest zainstalowany, działa przez cały mecz.

Nadmiarowość jest powodem, dla którego kamer jest siedem, a nie dwie. W zamieszaniu pod bramką kilka widoków może zostać utraconych, a pozostałe i tak triangulują piłkę w granicach tolerancji.

GLT zawodzi w ciszy i nigdy nie zgaduje; jeśli nie widzi piłki, nie wysyła nic, a sędzia wraca do własnych oczu i zespołu sędziowskiego.

Od 2012 roku w meczu wyposażonym w GLT nie było odpowiednika sprawy Hursta czy Lamparda. Jeden rodzaj błędu, o który spierano się przez dziesięciolecia, po prostu zniknął.

GLT nie obchodzi, kto i jak umieścił piłkę w bramce: cała piłka za linią, między słupkami, pod poprzeczką to bramka, tutaj zapisana jako bramka samobójcza.

Zegarek jest tylko odbiornikiem, a cały zespół sędziowski nosi taki zegarek, więc system działa dalej, nawet jeśli padnie zegarek samego sędziego.

Przekroczenie linii było prawdziwe; bramka nie. Zdobycie bramki ręką lub ramieniem, rozmyślnie lub nie, unieważnia ją, a GLT nie ma na ten temat zdania.

Nieuznana wyrównująca bramka Lamparda w Bloemfontein była powtarzana na całym świecie w ciągu minut. FIFA, która od lat sprzeciwiała się technologii, na nowo otworzyła ten temat, a IFAB zatwierdził GLT dwa lata później.

Anglia – RFN na Wembley, dogrywka. Strzał Hursta spadł z dolnej części poprzeczki, a bramkę uznano po konsultacji sędziego z liniowym – to najbardziej sporna bramka w historii tej gry.

Bramkę z 1966 roku uznano na słowo liniowego; rekonstrukcja z Oksfordu z 1996 roku wykazała później, że piłka nie przekroczyła linii w całości.

GLT zadebiutowało na Klubowych Mistrzostwach Świata 2012, GoalControl-4D obsługiwał mistrzostwa świata 2014, Premier League zainstalowała już Hawk-Eye na sezon 2013/14, a Hawk-Eye stał się potem standardem na całym świecie.

GoalControl-4D, wybrany przez FIFA po próbie na Pucharze Konfederacji. Potwierdził bramkę Francji w meczu z Hondurasem w Porto Alegre – pierwszą bramkę przyznaną dzięki technologii na mistrzostwach świata.

Anglia była pierwsza, na sezon 2013/14. Bundesliga poszła w jej ślady w 2015/16, Serie A w 2015/16, a La Liga znacznie później – powodem czekania były zwykle koszty, a nie wątpliwości co do dokładności.

Hawk-Eye, brytyjska firma znana już z tenisa i krykieta, wygrała kontrakt z Premier League i zainstalowała kamery na wszystkich 20 stadionach na sezon 2013/14.

Pedro Mendes strzelił z linii środkowej na Old Trafford; Carroll upuścił piłkę metr za własną linią bramkową i wygarnął ją z bramki. Bramki nie uznano, a nagranie stało się standardowym argumentem za wprowadzeniem GLT.

UEFA postawiła na rozwiązanie z udziałem człowieka: dodatkowego sędziego przy każdej bramce, oceniającego linię na oko, zanim technologia go zastąpiła.

GoalControl dostał mistrzostwa świata 2014, ale Hawk-Eye zdobył ligi, a potem turnieje, dostarczając GLT na mistrzostwa świata 2018 i 2022. Dziś jest domyślnym dostawcą na całym świecie.

GLT jest cechą stadionu, a nie zgłoszenia do rozgrywek. Jeden mecz dwumeczu może być rozegrany z nim, a drugi bez, i jest to akceptowane.

System zgłasza tylko wtedy, gdy może stwierdzić, że cała piłka przekroczyła linię; jeśli zbyt duża część jego pola widzenia jest zasłonięta, milczy zamiast zgadywać.

Przepis 5 wymaga testu przedmeczowego; jeśli się nie powiedzie, GLT nie może być użyte, mecz rozgrywa się jak zwykły mecz, a organizator zostaje poinformowany po fakcie.

Bramka padła w chwili, gdy cała piłka przekroczyła linię. Wszystko, co dzieje się z piłką w bramce, jest bez znaczenia, a GLT już zasygnalizowało.

Położenie ciała bramkarza nie ma z tym nic wspólnego: Przepis dotyczy całej piłki, a częściowe przekroczenie to nie bramka.

Piłka była poza grą, zanim przekroczyła linię, więc nie dało się zdobyć bramki. GLT i tak zarejestruje przekroczenie, co dobrze przypomina, że zegarek zgłasza fizykę, a nie przepisy.

Milczenie GLT nie jest dowodem na brak bramki, gdy system nie widział piłki. Sędzia wraca do zespołu sędziowskiego, dokładnie jak w meczu bez technologii.

Bramkę można zdobyć bezpośrednio z rzutu od bramki, ale tylko do bramki przeciwników. GLT potwierdza przekroczenie linii; Przepis dopuszcza bramkę.

Połowa kończy się, gdy sędzia gwiżdże, a nie wtedy, gdy zegar przekroczy doliczone minuty. Jeśli piłka jest w całości za linią przed tym gwizdkiem, bramka zostaje uznana.

Licencjonowana instalacja jest testowana przed meczem, a jej odczyt traktuje się jako fakt. Protesty, czy to publiczności, czy klubu, nie mają mocy w Przepisach.

GLT: bez inicjowania, jedno wyjście tak/nie, jedna sekunda. VAR: inicjowany, cztery kategorie decyzji, sprawdzenie i ewentualnie wideoweryfikacja.

AAR i GLT odpowiadają na to samo pytanie. Różnica polega na tym, że człowiek stojący przy słupku nadal szacuje, podczas gdy kamery dostarczają pomiar z dokładnością do 3 cm.

Oba to systemy kamerowe, oba używają siedmiu kamer na bramkę, oba muszą spełniać ten sam standard 3 cm i jednej sekundy. Wybór między nimi jest komercyjny, a nie techniczny.

Oba sygnalizują na ten sam zegarek według tego samego standardu. GoalRef i Cairos wymagają piłki z chipem i cewek wokół bramki; Hawk-Eye i GoalControl odczytują zwykłą piłkę za pomocą kamer – dlatego wygrały.

DRS to system odwołań: zawodnicy wydają przysługujące im odwołania. Piłka nożna wybrała dla linii bramkowej przeciwną filozofię – technologia działa sama i nikt nie ma czego wydawać.

Jedna wąska klasa błędów sędziowskich została praktycznie wyeliminowana z tego sportu. To mniejsze twierdzenie niż to, które stawia VAR, i dlatego GLT nie budzi kontrowersji, a VAR budzi.

GLT to wibracja na nadgarstku i słowo GOAL – bez żadnej rozmowy. VAR to głos w słuchawce i, w przypadku wideoweryfikacji, wyprawa do monitora.

SAOT robi dla linii spalonego to, co GLT dla linii bramkowej: zamienia ocenę położenia w pomiar. Różnica polega na tym, że SAOT raportuje do VAR, a GLT trafia prosto na nadgarstek sędziego.

Trzy centymetry, wobec piłki o średnicy 22 cm; człowiek oceniający skaczącą piłkę przy dalszym słupku myli się o znacznie więcej.

GLT zatwierdzono w 2012 roku i używano od grudnia tego roku; VAR dopiero testowano od 2016 roku, a do Przepisów wpisano w 2018.

GLT poprawnie zgłosiło przekroczenie linii, ale sędzia nie jest częścią gry, więc zgodnie z Przepisem 9 wznowienie następuje rzutem sędziowskim, a nie bramką.

Milczenie działającego systemu jest odpowiedzią: piłka nie była w całości za linią. Nie ma czego weryfikować i nie ma powodu, by zatrzymywać grę.

Piłka przekroczyła linię, więc GLT miało rację; bramka była nieprawidłowa, więc nie zostaje uznana, a wznowieniem jest rzut wolny bezpośredni za faul.

System widział piłkę i nie zasygnalizował, więc piłka nie była w całości za linią. Gra toczy się dalej; uporczywe otaczanie sędziego można oczywiście rozpatrzyć później.

Mecz wraca do sędziowania sprzed 2012 roku. Przyznane już bramki pozostają w mocy, a sędzia zgłasza awarię organizatorowi rozgrywek po meczu.

To dokładnie ten scenariusz, do którego służy GLT. Bramka padła w chwili, gdy piłka była w całości za linią; odzyskanie piłki przez bramkarza to teatr.

Cała piłka musi przekroczyć całą linię, więc większa jej część za linią to nie bramka; rozmyślne zagranie ręką, które pozbawiło bramki, oznacza rzut karny i czerwoną kartkę.

Odczyt nie podlega negocjacjom, a okazywanie niezadowolenia słowem lub gestem jest przewinieniem karanym napomnieniem. Kłótnia z zegarkiem to najszybsza żółta kartka w piłce nożnej.

Bramkę można zdobyć bezpośrednio z rzutu rożnego do bramki przeciwnika. GLT potwierdza, że piłka była w całości za linią; nic w Przepisie nie stoi na przeszkodzie bramce.

Tam, gdzie nie ma technologii, dodatkowy sędzia przy bramce jest dokładnie tym dowodem, jaki ma sędzia. AAR jest członkiem zespołu sędziowskiego, a sędzia działa na podstawie jego sygnału.

GLT zmienia sposób ustalania faktu, nigdy treść Przepisu. Bramka to nadal cała piłka za linią; spada tylko dokładność oceny.

Standardem jest potwierdzenie w ciągu jednej sekundy; 0,8 sekundy mieści się w tym limicie, wystarczająco szybko, by sędzia przerwał grę, zanim akcja pójdzie dalej.

Siedem kamer na bramkę, skierowanych na pole przed bramką. System jest ślepy na resztę boiska z założenia – linia boczna nadal wymaga decyzji człowieka.

Tylko ten geometryczny. GLT zmierzyłoby odbicie od poprzeczki w sekundę i rozstrzygnęłoby pięćdziesięcioletni spór – ale nie miałoby nic do powiedzenia o niczym innym w tej akcji.

Przekroczenie linii jest zmierzone i ostateczne. Zgodność akcji z przepisami już nie – spalony, zagranie ręką lub faul przed strzałem to jedyna droga, którą bramka może jeszcze upaść.

GoalRef to system z polem magnetycznym: chip w piłce, cewki wokół bramki. Systemy kamerowe odczytują standardową piłkę meczową, co w dużej mierze wyjaśnia, dlaczego zwyciężyły.

Liga nie może używać technologii, której Przepisy nie dopuszczają; IFAB otworzył drzwi w lipcu 2012 roku, a Premier League poszła w jego ślady w następnym sezonie.

GLT informuje sędziego; nie wiąże go, gdy milczy, bo nie widziało piłki. Przepis 5 pozostawia decyzję sędziemu, a bramkę, której jest pewien, może uznać.

Piłka rozmiaru 5 ma około 22 cm średnicy, więc tolerancja 3 cm to mniej więcej jedna siódma tej wartości.

To problem geometryczny, którego żaden człowiek nie jest w stanie rozwiązać: piłka poruszająca się z dużą prędkością, na linii oddalonej o 20 lub 30 metrów, często zasłonięta przez ciała zawodników. I tylko to GLT miało naprawić.